Voor overige informatie over onze stichting: bezoek onze website: WWW.VIDA-NUEVA.NL
HOOFDINDEX
HET REINIGEN VAN:
ALGEMEEN - SOORTEN LOOPWIELEN - BEZWAREN - POSITIEVE EFFECTEN - EENZAAMHEID VERDRIJVEN - CONCLUSIES EN ADVIEZEN
DEEL 2:
SLAAPHUISJES
DEEL 3:
SPEELGOED
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Het loopwiel voor chinchilla's is een typisch accessoire waarover nog wel eens discussie ontstaat. De ene partij vindt het een onnatuurlijk, gevaarlijk attribuut, de andere partij toont zich laaiend enthousiast en kan een loopwiel juist aan iedere chinchillaliefhebber aanbevelen.
Wat is eigenlijk het standpunt van Stichting Vida Nueva t.a.v. een loopwiel? Moet zo'n attribuut nu wel of niet worden aangeschaft?
Deze vraag is niet zonder meer met ja of nee te beantwoorden. Het antwoord wordt o.a. bepaald door de uitvoering van het product en de omstandigheden waarin uw chin(s) zich bevindt/bevinden. De (in Nederland) meest voorkomende loopwielen zal ik onderstaand bespreken.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
HET OPEN LOOPWIEL
Het open loopwiel is een metalen rad met spijltjes. Met behulp van een soort standaard kan het wiel worden neergezet (foto), dan wel worden opgehangen. De diameter varieert van ca. 12 - 30 cm.
De kleinste uitvoering is bestemd voor muizen en kleine hamsters, de wat grotere voor goudhamsters, ratjes en degoes en de allergrootste zou geschikt zijn voor chinchilla's.
Het neerzetten van het loopwiel op de standaard is overigens geen optie. Het apparaat valt, tenzij u het met beugeltjes o.i.d. aan de ondergrond verankert, ogenblikkelijk om. Dit kan voor levensgevaarlijke situaties zorgen.
Een andere (betere) mogelijkheid om het loopwiel te bevestigen, is het rad ophangen aan het traliewerk van een zij- of achterwand van de kooi. In het geval van een dichte kooi, kunt u twee beugeltjes op de gladde wand aanbrengen en de standaard van het wiel daar achter laten haken. De kans dat een energieke chin het gevaarte er weer uit licht, is echter groot.
Over open loopwielen kan ik kort zijn. Deze zijn - ongeacht hun diameter - absoluut ongeschikt voor chinchilla's. Met open loopwielen gebeuren regelmatig ongelukken. Deze zijn overigens niet alleen te wijten aan de spijlen van het rad, maar ook aan de verbindingsstang.
De meest voorkomende blessures zijn: afgerukte teentjes, afgerukte voor- of achterpootjes (foto) of een tussen de spijltjes beklemd geraakte, c.q. afgerukte staart. Bij te kleine loopwielen (bestemd voor degoes) worden zelfs beklemmingen van de totale kop of romp gemeld.
Ongelukken met open loopwielen gebeuren overigens niet alleen bij het lopen in, en het in- of uitstappen van, het wiel, maar ook als het wiel volledig in ruste is. Sommige chinchilla's zijn heel druk in hun kooi en lijken af en toe, net als katten, een ren-uurtje te hebben. Juist deze chins lopen het risico om op of in het loopwiel te vallen, of met hun dwaze capriolen tussen de spijltjes te blijven haken.
De verwondingen die hierdoor ontstaan, kunnen heel ernstig zijn. Zeker als het ongeluk 's nachts gebeurt en u er niet bij bent om het diertje uit zijn benarde positie te bevrijden. De chin raakt vaak volledig in paniek en begint aan het beknelde lichaamsdeel te rukken. Gescheurde huid (foto), spieren en pezen, maar ook botbreuken kunnen het gevolg zijn van een dergelijke reactie.
HET SEMI-GESLOTEN LOOPWIEL
Het semi-gesloten loopwiel is een rad zoals boven omschreven, echter met dit verschil dat er een soort stoffen of kunststof lopertje is aangebracht, waarmee de gevaarlijke spijltjes van het loopwiel kunnen worden bekleed, c.q. gedicht.
foto a. foto b.
Het lopertje (foto's a. en b.) sluit aan de buitenzijde van het wiel met klittenband en kan dus makkelijk worden schoongemaakt of vervangen. Dit lijkt een oplossing te zijn om eerder beschreven gevaren te ondervangen, maar is het niet. Nog afgezien van enkele andere bezwaren, worden dit soort bekledingen binnen de kortste keren stuk geknaagd. Het beoogde effect gaat dan ook snel verloren.
Daarbij blijft het nadeel van de verbindingsstang.
HET GESLOTEN LOOPWIEL
Het gesloten loopwiel is er, evenals het open loopwiel, in diverse afmetingen.
Daarbij is het zowel in kunststof (foto links) als in metalen uitvoering te verkrijgen.
De kunststof uitvoeringen zijn doorgaans bedoeld voor de wat kleinere knaagdieren, zoals muizen, hamsters, gerbils en degoes. De grote metalen loopwielen zijn met name ontworpen voor chinchilla's.
Vooral de vroegste (gelagerde) exemplaren (foto rechts), gefabriceerd in Nederland, zijn van een bijzonder zware constructie. Het loopvlak is glad en biedt de dieren weinig grip.
Deze loopwielen lijken, mede door de afwezigheid van spijlen, een stuk veiliger dan de open exemplaren. Toch is deze, door de ontwerper geclaimde veiligheid, heel betrekkelijk. Weliswaar raken er nu geen lichaamsdelen meer verstrikt tussen gevaarlijke spijltjes, de keerzijde is, dat als er iets misgaat, dat het meestal grondig misgaat. Dit is voornamelijk te wijten aan het - nog steeds - aanwezige verbindingsprofiel en de kracht (vanwege het gewicht) waarmee het wiel ronddraait. Precies daar waar het draaiende verbindingsprofiel de standaard of ophangconstructie nadert gebeuren de meeste ongelukken.
Wat dat betreft zijn de meer geavanceerde loopwielen (foto links), o.a. afkomstig uit Amerika nog de meest veilige, omdat bij deze gesloten loopwielen de levensgevaarlijke verbindingstang ontbreekt. Deze loopwielen zijn licht in gewicht en kennen eigenlijk geen ander nadeel, dan dat de grip op het loopoppervlak (nog steeds) onvoldoende is. Aan het bevorderen van deze grip wordt inmiddels door sommige ontwerpers gewerkt.
Bij dit loopwiel behoort geen standaard of gevaarlijk uitstekende ophangconstructie. Het wiel hangt strak tegen het traliewerk aan en wordt bevestigd d.m.v. een soort vleugelmoer.
Helaas zijn deze loopwielen in Nederland niet zondermeer te verkrijgen. U kunt ze echter probleemloos via internet bestellen. Het product zal u dan, vermeerderd met (hoge) kosten van verzending, zo spoedig mogelijk worden toegezonden.
Informatie over de diverse in het buitenland verkrijgbare loopwielen, vindt u o.a. door in Google 'exercise wheels' in te typen en vervolgens op 'Afbeeldingen' te drukken.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Nog afgezien van het veiligheidsaspect van de meeste loopwielen, is de aanwezigheid van een loopwiel in de chinchillakooi natuurlijk een volstrekt onnatuurlijke situatie. In de Andes lopen deze diertjes immers ook niet in molentjes. Dit gegeven alleen al zou een goed argument zijn om een dergelijk attribuut niet aan te schaffen.
Uiteraard ben ik me er terdege van bewust dat chinchilla's in het Andes-gebergte (foto) ook niet in kooien verblijven, op plankjes zitten, in kruiken slapen en uit voerbakjes eten….Wat dat betreft zitten we nu eenmaal met het gegeven dat de mens al vele tientallen jaren bezig is geweest om deze exoot te domesticeren. We kunnen de geschiedenis niet terugdraaien. Wel kunnen we proberen de eigenheid van de chinchilla zoveel mogelijk te respecteren.Dit is echter alleen mogelijk wanneer wij zo min mogelijk rare en onnatuurlijke aanpassingen van het diertje vragen, c.q. aan het dier opdringen.
M.a.w. willen wij ook in de toekomst nog een beetje besef hebben van het oorspronkelijk gedrag van de chinchilla, dan zullen wij ons zoveel mogelijk moeten aanpassen aan de behoeften van het dier en niet - of in ieder geval zo min mogelijk - andersom.
Een ander aspect dat wellicht een (meer) steekhoudende reden vormt om het loopwiel af te wijzen, is het psychisch effect van dit attribuut. Mij is overduidelijk gebleken, dat een loopwiel neurotisch/dwangmatig gedrag bij chinchilla's kan doen ontstaan, c.q. bevordert. Het afleren van dergelijk, psychisch ongezond gedrag, is in menig geval een lange, moeizame weg.
Ik pleit er dan ook voor dit gedrag geen kans te geven te ontstaan en het loopwiel als zogenaamd speel/trimtoestel niet aan te schaffen. Mochten uw chins al in het bezit zijn van een loopwiel, dan zou u het wiel geleidelijk aan wat korter in de kooi kunnen hangen en uiteindelijk helemaal weghalen.
Los van de hierboven genoemde bezwaren, is er toch ook nog het eerder beschreven veiligheidsaspect van de in Nederland verkrijgbare loopwielen (met verbindingsstang). Hierop wil ik graag nog wat dieper wil ingaan….
Vooral in een kooi waarin meerdere chinchilla's (foto) worden gehuisvest, is het risico op ongelukken groot. Met name bij het instappen in het loopwiel, terwijl er op het zelfde moment een andere chinchilla in het wiel aan het trimmen is, kunnen hachelijke situaties ontstaan. Niet zelden wordt de snelheid van het ronddraaiende wiel, als ook de kansen om er nog in te springen, door het dier verkeerd ingeschat. De arme Kizmo is nog maar net uit zijn slaap ontwaakt, stapt vervolgens met zijn duffe kop in het wiel….. en raakt beklemd.
Een soortgelijk probleem doet zich voor bij het uitstappen. Met name wanneer er meerdere chins in het loopwiel rennen en een van hen eruit wil, terwijl de andere dieren rustig doorsjezen, kunnen levensgevaarlijke situaties ontstaan.
Toegegeven: heel vaak gaat het (nog net) goed, maar niet zelden loopt een dergelijke actie verkeerd af……
En heeft u wel eens gezien hoe dergelijke verwondingen er dan uitzien? Heeft u ooit de lijdensweg meegemaakt van een chinchilla, waarbij eerst alleen het handje of een voetje en - later - het hele lichaamsdeel moest worden geamputeerd? Wij - zij het niet persoonlijk (als eigenaars), maar als verzorgers van deze patiëntjes in de opname - wel!
beklemd gezeten pootje pootamputatie
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Het behoeft geen betoog dat, naast bepaalde bezwaren tegen een specifiek product, ook positieve effecten te vermelden zijn. Dit geldt ook voor het loopwiel. Een chin die een ernstige verstopping heeft bijvoorbeeld, moet - naast de medicatie die hij krijgt - goed in beweging blijven. Niet iedereen zal echter de mogelijkheid hebben om zijn chinchilla('s) regelmatig door de kamer te laten rennen. In zo'n geval kan een loopwiel voor het betrokken dier tijdelijk uitkomst bieden. De eventuele risico's in dit verband, zoals hierboven beschreven, blijven uiteraard bestaan.
Het preventief geven van een loopwiel, om obstipatie, c.q. obstructie te voorkomen, is niet aan te raden. De mogelijke voordelen hiervan, wegen zeker niet op tegen de eerder genoemde nadelen.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Sommige mensen zijn van mening dat hun (eenzame) chinchilla toch echt niet buiten zijn loopwiel kan, omdat hij zich anders te pletter verveelt en alleen maar zit te kniezen (foto).
Mijn reactie: ook al komt het veiligheidsaspect in deze situatie te vervallen (er zal immers nooit een tweede chin in- of uitstappen in het wiel), een loopwiel is niet geschikt om de eenzaamheid te verdrijven. In tegendeel! Het dier zal zich alleen maar nóg obsessiever - en daarmee neurotischer - gaan gedragen.
Als u een chinchilla alleen houdt, is het zaak om te trachten er zo snel mogelijk een maatje bij te krijgen.
Een chinchilla is immers een koloniedier en behoort niet alleen te blijven. Chinchilla's die solitair worden gehouden ontwikkelen - vroeg of laat - gedragsstoornissen. Maar stel nu dat er bepaalde omstandigheden zijn:
Het dier zit alleen omdat het al heel erg oud is en u wilt niet 'opnieuw' aan chinchilla's beginnen;
Wat dan?
Alléén in een dergelijk bijzondere situatie zou u inderdaad kunnen overwegen om toch een loopwiel voor het diertje aan te schaffen. Echter niet met de bedoeling het speeltuig de gehele dag in de kooi te laten hangen, maar puur om het incidenteel te verstrekken en de belangstelling voor het wiel gezond te houden.
De aanschaf van een loopwiel ontslaat u uiteraard niet van de verplichting om uw chinchilla regelmatig aandacht (foto) te geven en met hem bezig te zijn.
TIP
Solitaire chins kunt u vaak een groot plezier doen door hen een veilig knuffeldier te geven.
De meeste chins gaan er overdag lekker tegenaan of bovenop (foto) liggen.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Het enige 'voordeel' van een open loopwiel is, dat deze licht van gewicht zijn en dat bij calamiteiten de klap wat minder hard aankomt dan bij de gesloten variant.
Open loopwielen met een diameter minder dan 30 cm zijn zelfs levensgevaarlijk!
Deze 'veiligheid' is echter van korte duur omdat het materiaal dat de veiligheid moet garanderen binnen de kortste keren wordt gesloopt of stuk geknaagd.
Voor chinchilla's zijn deze loopwielen dus niet geschikt.
De zware constructie van de in Nederland gefabriceerde modellen, kan bij calamiteiten echter een flink nadeel zijn. De klap komt veel harder aan dan bij de loopwielen, genoemd onder punt a. en b., met alle ellendige gevolgen van dien.
Wilt u toch een loopwiel aanschaffen voor uw eenzame Kizmo of voor de arme Chica en Speedy die nooit uit hun kooi komen, bezuinig dan niet en kies voor de veilige, lichtmetalen gesloten versie, zoals verkrijgbaar in Amerika.
Bent u blij met deze informatie? Zou u deze info eigenlijk wel willen gebruiken, c.q. willen doorgeven aan anderen? Neemt u dan vooral even contact met ons op, zodat wij u suggesties aan de hand kunnen doen m.b.t. eventuele bronvermelding en/of het geven van een (diep)link.
Het zondermeer overnemen – al dan niet in eigen bewoordingen - van gevonden informatie is namelijk niet alleen onsportief, maar vooral oneerlijk.
Plagiaat – inclusief alle slimme varianten daarop - zal dan ook onder alle omstandigheden door ons worden aangepakt.
